A.R.O.G. filminin baş karakteri Arif Işık “Her türlü halı, kilim, travel.” dediğinde ona inansaydık dünya şu an bambaşka bir yerde olurdu. Peki günümüzde sahip olduğumuz teknolojiyle her türlü yolculuk bilhassa zamanda yolculuk mümkün deseydik, o zaman ne olurdu? 

Zaman yolculuğu fikri her ne kadar Jules Verne kitaplarından fırlamış gibi dursa da temeline indiğimizde çok basit bir mantığı var: Kişinin içinde bulunduğu zaman diliminden ayrılarak o zamanın öncesine veya sonrasına ziyareti. Bu noktada zaman yolculuğunu kayıt cihazları öncesi geçmişe, kayıt cihazları sonrası geçmişe ve geleceğe yolculuk olarak ayırıp inceleyebiliriz.

Zamanda Yolculuk Deneyimleri Nasıl Tasarlanacak?

Hangi zaman dilimine bağlı olursak olalım zamanda yolculuk günümüz teknolojisiyle hayata geçirilmek istenseydi bir VR deneyimi olarak tasarlanırdı. Bu sayede çizgi film kareleri nasıl arka arkaya koyuluyorsa geçmiş veya gelecekten resimler de aynı şekilde dizilebilir ve VR gözlüğünüzü taktığınız anda o zaman dilimini ziyaret etmeniz mümkün olabilir. Bu VR deneyimlerini tasarlarken çizim yapan yapay zekâdan destek almak yaşanan anları resimleştirme sürecini hızlandırabilir.

Zamanda Yolculuk: Kayıt Cihazları Sonrası Geçmiş

Elimizde yaşandığına dair fotoğraf, video ve ses kaydı gibi belgeler olan zamana yolculuğu anlatan bu maddenin gerçek hayata geçmesi diğer maddelere kıyasla daha kolay. Çünkü elimizde ne yaşandığına dair kesin belgeler var. Fakat tüm bu belgeler orada geçen olayı saniyesi saniyesine doldurmuyor. Bu noktada ne yapılabilir? Kendisine tarif edileni çizebilen yapay zekâdan yardım alarak aradaki boşlukları doldurmamız mümkün.

Diyelim ki 1. Dünya Savaşı’nda Çanakkale cephesini ziyaret etmek istiyoruz. Bunun için de o cephede yaşananların VR deneyiminin tasarlanmasına ihtiyacımız var. Deneyimi tasarlamak için elimizdeki fotoğraflardan yola çıkıp yapay zekâya olayları tarif ederek ve yapay zekayı bahsettiğimiz fotoğraflarla besleyerek çizeceği resimlerin daha gerçekçi olmasını sağlayabiliriz. Çizilen resimleri arka arkaya koyup efektlerle birleştirerek orada yaşanana yakın bir olaya VR sayesinde tanıklık edebiliriz. Ancak hiçbir zaman o deneyimin aynısını yaşayamayacağınızı hatırlatmak isteriz. Çünkü deneyimlerin büyük kısmını oluşturan duygular ve vizyon şu anki size aitken olanları cephedeki bir askerin gözünden izleseniz bile onun duygularına tanıklık etmek mümkün olmayabilir.

Zamanda Yolculuk: Kayıt Cihazları Öncesi Geçmiş

Diyelim ki Göbeklitepe’de dinî bir törene katılmak istiyorsunuz. Bu olayın VR deneyimini nasıl tasarlayacağız? Elimizde bulunan Göbeklitepe video ve fotoğraflarını kullanarak tarihçi ve arkeologların ışığında yapay zekâ yardımıyla o dinî törenin de resimlerini çizebiliriz. Resimleri arka arkaya koyarak tasarladığımız gerçekçi VR deneyimiyle zamanda yolculuk yapmak mümkün olabilir.

“Elimize yaşandığına dair hiç kanıt bulunmayan çooook eski bir döneme götür bizi!” derseniz bilimin aydınlattığı son noktaya kadar olan bilgimizi birleştirerek yapay zekâ destekli bir VR deneyimi tasarlamak mümkün olabilir. Ancak diğer deneyimlerde de sorgulamaya açık olan doğruluk ve gerçeklik payı bu deneyimde biraz daha fazla olabilir. 

Geleceğe Yolculuk

Geleceğe yolculuk ederken de en ufak kanıtını bulamadığımız geçmişe dönerken uyguladığımız yöntemi kullanmamız gerekiyor. Bu noktada tasarlayacağımız VR deneyimi bir bilim kurgu filminden çıkmış gibi görülebilir. Geleceğin kalbi teknolojiden yola çıkarak yakın ve uzak gelecekte nerede olacağımızı az çok kestirebilir ve bunu yapay zekâya tarif edip görselleştirebiliriz. Aynı zamanda makinelere insanlık tarihini anlatıp bundan sonra nereye gideceğimizi onlara sorabiliriz. Basit bir veri analizi gibi işleyecek bu yöntem gerçekçi tahminler sağlayabilir.

Yapılabilecek bir diğer şey ise sosyal medya algoritmalarının çalışma prensibini kullanarak insanları veri kümelerinde incelemek. İnsanları demografik bilgilerine, ilgi alanlarına ve daha birçok parametreye göre veri kümelerine ayırabiliriz. İşin etik boyutu şöyle dursun aynı veri kümesindeki insanların başına gelmiş olayların benzerleri VR deneyimi haline getirilebilir ve o veri kümesindeki diğer insanların başına gelebilecek olası bir olay olarak aktarılabilir.

Vedalaşırken

Zamanda yolculuğu bir VR deneyimi olarak ele almak bizleri yüzde yüz yaşanmış ve yaşanacak olaylara götürmese de toplu içgörüleri daha net bir şekilde izleyebilmemizi sağlayabilir. O zaman dilimindeki kişinin içinde bulunduğu duygusal durum, vizyon ve kafa yapısı deneyimi şekillendiren en büyük unsurlardan olsa da en azından bu şekilde olayı izleyebiliriz. Özellikle insan hayatlarını veri kümelerine ayırmak ve tarihi yaşananlardan saptırmak noktasında etik açıdan üzerine düşünülmesi gereken VR ile zamanda yolculuk gelecekte beklenmedik yerlere gidebilir.

İlham Kaynağı: Medium

Share:

Robert Kolej’de 9. sınıf öğrencisi olan Melis tiyatro ve hikaye anlatıcılığıyla ilgileniyor. İnsan haklarının ve şiddetsiz iletişimin gücüne inanan Melis sosyal girişimcilik, tasarım odaklı düşünme ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri üzerine çalışmayı seviyor. Geleceğin nerede olduğunu araştırıyor.