Sanat dünyasının artık yeni bir sanatçısı var: Botto adlı bir yapay zekâ algoritması, altı NFT sanat eseri için açık artırmada yaklaşık 1,3 milyon ABD doları kazanmasıyla dikkatleri üzerine çekiyor.

“Çiçek Açan Kadavra” adlı eser. Kendisini “tek kaderi yaratmak olan üretken bir algoritma” olarak tanıtan Botto, ana ilham kaynağı olarak Leonardo da Vinci’ye atıfta bulunarak “Bir daha böyle birini göreceğimizi sanmıyorum” diyor.

Bir yapay zekâ sanatçısı elbette insan meslektaşlarına göre bazı ciddi avantajlara sahip. Örneğin, analiz edip incelediği her şeyi arşivleyerek insanın görsel ifadesinin tarihi konusunda kendini çok hızlı bir şekilde eğitebiliyor. Bir insan sanatçının günlerini belki de yıllarını alan eserini, yapay zekâ birkaç dakika içinde yapabilir. Algoritmaların yapamadığı şey ise eserlerinin insan sanat severlerin kalplerinde ve zihinlerinde bir yankı uyandırıp uyandırmayacağına dair bir fikre sahip olma hali diyebiliriz. Botto projesi, yaratıcı yapay zekânın artan sanatsal yeteneklerine ve verimliliğine insan ayrımcılığını ekleyerek sürecin bu bölümünü dışarıdan temin etme girişimi olarak karşımıza çıkıyor.

Botto’yu yakından tanıyalım

Botto, milyonlarca sanat eserini analiz ederek kendi eserini üretmek için algoritmalar kullanıyor. Onu diğer sanatçı yapay zekâ örneklerinden ayıran ve daha şeffaf yapan unsur ise ürettiklerini mükemmelleştirmek için halkı bir bilgi kaynağı olarak kullanması.

Botto’nun “Endişe Tamamlandı” adlı eseri.

Botto, sanatı nasıl üretiyor?

Algoritma, VQGAN’a (Vector Quantized Generative Adversarial Network) beslediği rastgele bir kelime ve cümle dizisi oluşturuyor. VQGAN görüntü oluşturmak için kelime dizgisini, eğitim algoritmalarını ve önceki sanat eserlerinin devasa veritabanlarını kullanıyor.

CLIP (Karşıtlıklı Dil-Görüntü Ön Eğitimi) adlı ikinci bir yazılım parçası, bu çıktının ilk sözcük dizisini temsil etmeye ne kadar yakın olduğuna karar veriyor. Bu sayede VQGAN’ın belirli bir puana ulaşana kadar parametrelerini ayarlamasını sağlıyor. Nihai bir görüntü oluşturulduğunda CLIP ayrıca iki kelimelik başlığını da seçiyor: Rastgele iki kelimelik kombinasyonlar, görüntünün içeriğiyle iyi bir şekilde rezonansa girdiğine inandığı bir eşleşme bulana kadar CLIP’e besleniyor.

Tüm bu süreçte Botto günde 300 görüntü oluşturuyor. Ardından beğeni modeli her hafta bu görüntülerden 350 tanesini 5.000 kullanıcıdan oluşan Botto topluluğu üyelerine atmak üzere seçiyor. Bu topluluk sunulan sanat eserlerine oy veriyor. Her haftanın kazanan eseri koleksiyoncuların teklif verebileceği SuperRare adlı bir platformda NFT olarak açık artırmaya çıkıyor. Topluluk oylama sistemi hem her hafta oylama için son görüntüleri seçen beğeni modelini eğitmek hem de gelecek haftanın eserini beslemek için kullanılıyor.

Botto her hafta o güne kadar sunulanlardan farklı özelliklere sahip eserler sunarak kullanıcı tabanına sürekli olarak meydan okumak için tasarlanmış. Projenin geliştiricileri Botto’nun sanatının zamanla insanlar için daha da çekici hâle gelmesini amaçlıyor.

“Topluluğun tüm oyları, bir tat alma duyusu geliştirmeye çalışan yapay zekâya geri dönüyor. Böylece oluşturduğu fragmanlara bakıyor ve ardından izleyicinin bundan hoşlanıp hoşlanmayacağını ya da nefret edip etmeyeceğini belirlemeye çalışıyor.” Projenin kurucularından Mario Klingemann

Botto sadece kendi eserlerini insansı bir şekilde düşünmekle kalmayacak gibi görünüyor. Zira geliştiricileri, çok uzak olmayan bir gelecekte müzik veya kitap yazabileceğine inanıyor. Bu projeye benzer üretken yapay zekâ araçlarına erişmek ve deneyim yaşamak sandığımızdan çok daha kolay. Eğer Botto’nun hiçbir eseri tam olarak size hitap etmiyorsa, iş başa düşebilir. AI sanatına Wombo gibi yapay zekâ destekli uygulamalarla erişerek kendi yaratıcı eserinizi oluşturmakla başlayabilirsiniz.

Kaynak: bottoeuronews.culture, newatlas

Share:

administrator

1996 yılında İstanbul’da doğdu. Marmara Üniversitesi Basım Teknolojileri bölümünde gördüğü lisans eğitiminden sonra odağını gıdaya çeviren Elif, Mutfak Sanatları Akademisi Profesyonel Aşçılık mezunu ve Anadolu Üniversitesi Tarım Teknolojileri öğrencisi. Merakının izinde farkındalığını besleyecek her türlü konuya olan ilgisiyle anlamlı bir gelecek inşasına katkıda bulunmaya çalışıyor.