Büyük şehirlerde yaşayanlar, en azından haber izleyenler trafik çilesini bilir. Özellikle İstanbul trafiği.

Oluşan bu trafik sıkıntısının sebebi her zaman araba sayısının fazlalığına bağlanmış ve toplu taşıma teşvik edilerek araba sayısının azaltılması hedeflenmiştir. Tabii biraz da eğitim konusundan yakınıldığı olmuştur. Ancak bu trafiğin sebebi bunlar değil: İnsan olmamız.

Belki de eğitimsiz insanlar olmamızdır.

Illinois Üniversitesi’nde bir ekip, yapay bir şehir trafiği oluşturarak 20 normal aracın arasına bir de otonom araç yerleştirdi. “Dur-kalk” trafiğini test eden ekip, otonom aracın nasıl davrandığını test ederken ABD’deki trafik sorunun sebebini de anlamış oldu. (Amerika’da her yıl; trafikte 160 milyar dolar ve 7 milyar saat boşa harcanıyormuş)

Deneye göre: diğer araçların 12 mph’ye çıkıp birden 2 mph’ye indiği (69 km/s ve 11 km/s) noktalarda otonom aracımız 6 mph ve 2 mph arasında (34 km/s ve 11 km/s) ilerliyor. Yani diğer sürücüler önünde boş alan bulduğu anda gaza basıyor ve sonra trafiğin durduğu noktalarda birden hız kesiyorlar ancak yapay zekamız ortalama bir hızla ilerlemeyi tercih ediyor.

İstanbul’da yaşayanlar bilir, yol çalışması veya kaza yokken bile trafik vardır çünkü herkes sabırsızdır ve trafiği kötü etkileyecek şekilde şerit değiştirir. Burada toplumsal sorunlara değinmeyi bırakıp biraz da olaya teknolojik açıdan bakmam gerekirse: İnsanız ve sensörlerimiz yok. Ayrıca Nesnelerin İnternetine (Internet of Things) bağlı değiliz.

“Çalışmalarımız, araçların %5’inin otonom olması veya dikkatli kullanılması ile insan davranışı yüzünden oluşan dur-kalk trafiğinin yok olacağını gösteriyor” -“Our experiments show that with as few as 5 percent of vehicles being automated and carefully controlled, we can eliminate stop-and-go waves caused by human driving behavior,” -Daniel B. Work

İşte, otonom araçlarla beraber trafiğin rahatlayacak olmasının sebebi de bu sensörler ve nesnelerin interneti (Hatta araştırmayı yapan abimiz %5’lik bir otonom araç oranının bile trafik sorunlarını çözebileceğini iddia etmiş). Çünkü bu araçlar bizim edinemeyeceğimiz hava durumu, trafik durumu, acele gerekliliği*, yakıt durumu ve trafik lambası gibi bilgilere ulaşıp en kısa sürede bunları hesaplayacaktır. Ne kadar acele etmesi gerektiğini hesaplayan araç, boş yere telaş yapmayacaktır. Hava durumunu ve yol durumunu bilen araç ise ne kadar acele etmesi gerektiğini hesaplabilecektir.

Biraz daha uzak geleceği düşünürsek çok daha iyi bir tabloyla karşılaşıyoruz. Trafikteki otonom araç sayısının %100’e yaklaştığı dönem geldiğinde, araçlar birbirleriyle iletişim kurmaya başlayacaktır mutlaka. İşte bu da trafik kazalarını neredeyse 0’a düşürecek bir teknoloji olacak. Zaten bu araçlar kaza yapsa bile içinde insan olmama olasılığı da olacak**. Veya suçlunun belirlenmesi, olay yerinin saptanması, ambulansın yetişmesi gibi detayların da çok daha hızlı bir hale gelecek olması zaten düşük olan kaza ihtimalinin gerçekleşmesi durumunda günümüze göre çok daha az kötü sonuçlarla karşılaşacağımız anlamına geliyor.

İstatistik: Trafiğe kayıtlı araçların yaklaşık %30’unu traktör, kamyonet, kamyon ve özel kullanım araçları oluşturuyor (Sabah gazetesi)

Biraz daha uzak geleceğe baktığımda ise trafik ışıklarının artık kullanışsız olduğunu, yaya geçitlerinde otonom araçların kendi düzenlerini sağlayıp, trafik lambalarının görevini üstlendiklerini görüyorum. Tabii, yayalar hala araçlarla aynı trafiği kullanıyor olurlarsa.

*Burada, yapay zekaya sahip aracın, kendisine verilen göreve ve aldığı diğer tüm bilgilere göre bir algoritma geliştirmesi kast edilmiştir. Yani örnek vermek gerekirse, yapay zekaya “Oğlumu x okulundan al gel, 10-30 dakika arası orada olman yeterli komutu verdiğinizde, araç hava durumu, trafik durumu gibi dış etmenleri de hesaplayarak 10 dakikada varabileceği yere 25 dakikada ama sağ salim varabilmeyi seçebilir veya acelesi olan bir görev vermişseniz 9 dakikada orda olmanın yollarını arayıp alternatif rota çıkarabilir.

**Trafikteki araçların yaklaşık %30’u kamyon, kamyonet ve traktör. Yani trafiğin yaklaşık %30’u şöföre ihtiyacı olmayan, nakliye amaçlı araçlar. Bu araçlara boş gidip dolu gelmeyi hedefleyen normal otomobiller ve şoförsüz taksiler de eklendiğinde trafikteki insan sayısı bir hayli azalacaktır.

Kaynaklar: Futurism.com | Eurekalert.org

 

 

Share:

administrator

1997’de Nevşehir-Ortahisar’da doğdu. Marmara Üniversitesi’nde Basım Teknolojileri eğitimi görüyor. Gazeteciliğe ve doğru bilgi alma hakkına inanan Hasan, bir Onaran olarak sosyal inisiyatifin ve eğitimin gücüne inanıyor, geleceğin nerede olduğunu araştırıyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.