Son yılların en çok kullanılan kavramlarından birisi olan NFT kimilerine göre tablolardan sıkılan zenginlerin eğlencesiydi. NFT’lerin süksesinin geçici olduğu yönünde söylemlerin sayısı bir hayli fazlayken, kimileri bu gelişmeyi kaliteli oyun yapamayan stüdyoların para kazanma yöntemi olarak nitelendirdi.

Ancak tüm eleştirilerin ve ‘gösteriş pazarı’ nitelemelerinin gölgesinde, NFT teknolojisinin hayatımızda birçok problemi çözdüğünden ve hayalini kurduğumuz ‘katılımcı’ dünya için altyapı oluşturduğundan bahsedebiliriz. Günümüzde NFT teknolojisini “bir maymun çizimine yüz binlerce dolar vermeye” indirgerken 10 yıl boyunca evimize gelecek zeytin ve zeytinyağı gibi değerli bir senaryoya sabitlemek de mümkün.

Yani celebrity’lerin NFT almalarının dört işlevi var: medya dalaveresini köpürtmek, sisteme yeni girecek olan enayilere (boş) güven vermek, gösteriş yapmak ve, tabii ki, vergi kaçırmak. Ne zaman zengin insanlar görünüşte anlamsız bir şeye bu kadar çok para harcıyorlarsa bilin ki vergi kaçırıyorlardır.

Anıl Aba

Şu an NFT’lerin en fazla kullanıldığı alanlar: 

NFT ile Ayvalık’ta Zeytin Ağacı Sahibi Olmak 

Bir arkadaşım aracılığıyla haberdar olduğum zeytinyağı üreticisi şirket, 2018 yılında bir kadın girişimci Çerağ Bilgin Üzden ile eşi Özgür Üzden tarafından kurulmuş. Ayvalık’ta yer alan şirket; yakın zamanda zeytinyağı üretimi eğitimlerinin verildiği, tadım atölyelerinin düzenlendiği bir zeytinyağı kompleksi inşa etmek için tüm planlarını yapmış durumda.

Yeni vizyon ve yeni planlar doğrultusunda kompleksin bahçesinde yer alacak 50 adet ağacı NFT olarak piyasaya sunan şirket, NFT teknolojisinin gerçek hayatta kullanımına çok değerli bir örnek sunuyor. 

Orfion NFTree isimli koleksiyondaki, 1000 dolar değerindeki herhangi bir NFT’yi satın alan kullanıcılar, Ayvalık’taki zeytinyağı ağacının sahibi oluyor ve birçok ayrıcalıktan faydalanıyor: 

  • NFT’nin temsil ettiği ağaçtan toplanacak zeytin ve zeytinyağı ürünlerinin tamamı ücretsiz olarak gönderilecek
  • İşletmede yapılacak tadım atölyesi, hasat şenliği gibi özel etkinliklere davetiye verilecek
  • İşletmeden yapılacak diğer alışverişlerde ise indirim uygulanacak
nft ile zeytin ağacı orfion nftree
Zeytin Ağacı NFT

Bu noktada, şirket kurucularından Özgür Üzden’e “Böyle bir proje, ihtiyaçtan mı doğdu yoksa ‘biz de NFT’den eksik kalmayalım’ mantığı ile mi ortaya çıktı?” diye sordum:

💬 Tamamen ihtiyaçtan doğdu. Ülke ekonomisi ve Ukrayna’daki durum ile inşaat maliyetleri artmış durumda. Nasıl kaynak üretebiliriz diye düşünürken böyle bir fikir ortaya çıktı. Gerçek bir utility NFT’si olarak kurguladık. Karikatürler satılıyor, profil fotoğrafları satılıyor ama biz gerçek karşılığı olan, işe yarayan bir fayda kurgusu yarattık. NFT yatırımcılarımız hem ağaçlardaki organik ürünlerimizden faydalanabilsin, hem gelip bizimle iletişim halinde kalsınlar şeklinde bir ‘fayda sepeti’ oluşturduk. Bir müşteri sadakat programının bileti aslında bu NFT’ler.”

Peki bu sadakat programı bir NFT olmak zorunda mıydı? Ağacı farklı bir şekilde ‘satmak’ mümkün değil miydi? Ağaçların tapusu yok mu mesela? 

💬 Bir ağacı tapu olarak satmak mümkün değil, ada veya parsel olarak resmi kayıtları var sadece. Biz burada NFT sayesinde yatırımcı ile bizim aramızda bir ‘sözleşmecik’ yapmış oluyoruz, karşılıklı taahhütü sağlıyoruz. Yatırımcı gidip başka bir zeytinlik de alabilir ancak tek bir zeytin ağacı alabileceği herhangi bir iş modeli bulunmuyor. Zeytinlik aldığınız zaman da bakımları vs. gibi zorlukları mevcut. Oysa NFT sayesinde tek bir ağaca ‘sahipliğinizi’ kanıtlayabiliyor ve siz normal hayatınıza devam ederken ürünler evinize geliyor. 

Bu projeyi geliştirme aşamasında karşılaştığınız zorluklar neler oldu? Danışmanlık hizmeti aldınız mı? 

💬 Teknolojiye olan yatkınlığım ile projenin teknik yönünü kendim hallettim, herhangi bir zorlukla karşılaştığımı söyleyemem. Proje genelindeki karşılaştığım ana zorluk ise; insanların henüz NFT alım-satımı konusunda bilgisiz olması. Proje çok beğenildi ancak kimse almayı bilmiyor. Almak isteyenler bize ulaştığında yardımcı oluyoruz. 

Özgür Üzden ile Orfion NTree hakkında detaylıca konuştuktan sonra biraz da bu konunun geleceğine ve diğer teknolojilere dair sohbet etme fırsatı bulduk. Özellikle İstanbul gibi metropollerde yaşayan insanların organik ürünlere erişiminin gün geçtikçe zorlaşması, tarım ürünlerinin pahalılaşması ile birlikte insanların bu tarz iş modellerine sıcak bakacağını, birçok şehirde ağaçlandırma projeleri için NFT’lerin kullanılabileceğinden bahsettik.

3 boyutlu yazıcı, drone ve VR

Ayrıca görüşmemiz sırasında, Özgür Üzden’in arkasında duran 3D yazıcıyı da fark ederek, “Bu teknolojiden aktif faydalanıyor musunuz, nasıl kullanıyorsunuz?” diye sordum. 

💬 Çoğunlukla çocuklarım için oyuncaklar basıyorum ancak iş konusunda da işimize yaradığı zamanlar oldu. Mesela zeytin kurma zamanımızda, zeytinin bulunduğu suyun sürekli devirdaim ile temizlenmesi gerekiyor. Bu görevi gören hortumun içine zeytin kaçtığı için tıkanıyor ve elle düzeltmemiz gerekiyordu. 3D yazıcı ile hızlıca bir parça basarak bu sorunu ortadan kaldırdık. 3D yazıcımız olmasa sanayiye gidip, bizimle ilgilenecek bir usta arayıp, çok daha fahiş fiyatlara bu parçayı ürettirmemiz gerekebilirdi. 

Peki diğer yıkıcı teknolojilerden faydalandığınız bir alan var mı? Yapay zekâ, sanal gerçeklik?

💬 Drone teknolojisini yakından takip ediyoruz. Onlarla ilgili bir çalışmamız olabilir. Ürünlerin takip edilebilirliği konusunda blockchain’den faydalanma projemiz var, şu an için askıda bekliyor. Ayrıca yeni binamız hazır olduktan sonra, sanal gerçeklik (VR) teknolojisi ile tesislerimizi gezme, etkinliklere katılma gibi hizmetler sunma ihtimalimiz olabilir. Bunların hepsini araştırmaya devam ediyoruz. 

Share:

administrator

1997’de Nevşehir-Ortahisar’da doğdu. Marmara Üniversitesi’nde Basım Teknolojileri eğitimi görüyor. Gazeteciliğe ve doğru bilgi alma hakkına inanan Hasan, bir Onaran olarak sosyal inisiyatifin ve eğitimin gücüne inanıyor, geleceğin nerede olduğunu araştırıyor.