Salgın dönemine ayak uydururken alışkanlıklarımız ve rutinlerimiz eskisine göre farklılık gösteriyor. Elbette bu süreç sadece insanları etkilemiyor, normal davranışlarımıza göre eğitilmiş makine öğrenimi modelleri de bu dönemde bizim kadar zorlanıyor.


COVID-19 salgını başladığı günden itibaren satın alma alışkanlıklarımız en çok değişime uğrayan alanlardan biri oldu. Amazon satışlarında ilk 10’a giren telefon kılıfları, telefon şarj cihazları listedeki yerini hızla kaybederken hijyen ürünlerinin satışında patlama yaşandı. 12-18 Nisan haftasında Amazon.com’daki en popüler 10 arama terimi şunlar oldu: tuvalet kağıdı, yüz maskesi, el dezenfektanı, kağıt havlu, Lysol sprey, Clorox mendil, maske, Lysol, mikrop koruması için maskeler ve N95 maske. Arama yapanların çoğu arattıkları ürünleri toplu olarak satın aldı. Ayrıca maske arayan insanların çoğunluğu şu an en çok satanlar listesinin başını çeken Yüz Maskesi, 50’li Paket‘i tercih etti.


Satın alma alışkanlıklarımızda yaşanan bu keskin değişim -sadece Amazon üzerinde- reklamcılık konusunda danışmanlık hizmeti veren Nozzle’ın gözünden kaçmadı ve bunu basit bir grafiğe dökerek gözler önüne serdiler.

Koronavirüsle bağlantılı olarak Amazon’da En Çok Aratılan 10 Ürün grafiğinin 5 günlük değişimi.

Nozzle’ın CEO’su Rael Cline’e göre bu beş günlük alanda bile inanılmaz bir geçiş.

Bu “inanılmaz geçiş” yapay zekâyı da olumsuz yönde etkiledi. Normal insan davranışlarına göre eğitilmiş makine öğrenimi modelleri değişime olması gerektiği kadar hızlı ayak uyduramadı, hatta bazıları tamamen işlevsiz hale geldi. Özellikle pazarlama, envanter yönetimi, sahtecilik ile ilgili çalışan algoritmalarda çeşitli çatlaklar görülmeye başlandı.

Makine öğrenimi modelleri her ne kadar değişikliklere ayak uyduracak şekilde tasarlanmış olsalar da giriş verileri üzerine eğitildikleri verilerden farklı olduğu zaman kırılganlaşmaya müsaittirler. Pactera Edge’in küresel başkan yardımcısını Rajeev Sharma’nın kurduğu “Bir yapay zekâ sistemini kurup ondan uzaklaşabileceğinizi varsaymak yanlıştır çünkü yapay zekâ yaşayan ve nefes alan bir motor olarak düşünmelisiniz.” cümlesi de bu kırılganlığa vurgu yapıyor.

Bu noktada yapay zekâyı henüz yetişkinlik yaşına gelmemiş bir çocuk olarak değerlendirmekte fayda var. Çocuğunuzun o yaşlarda muhteşem piyano çalabiliyor olması, şehir dışından gelen bir arkadaşının söylediklerini; şehir veya ülke gibi kavramların ne demek olduğunu tam olarak kavrayabileceği anlamına gelmez.


Sharma’ya göre sadece son birkaç yılın iniş ve çıkışlarında değil, 1930’lardaki Büyük Buhran, 1987’deki Kara Pazartesi borsa çöküşü ve 2007-2008 mali krizi gibi durumlar için yapay zekânın eğitilmesi gerek. Ayrıca “Bunun gibi bir pandemi daha iyi makine öğrenimi modelleri oluşturmak için mükemmel bir tetikleyicidir.” cümlesiyle de krizi belirli noktalarda fırsata çevirebileceğimize dikkat çekiyor.

Genel olarak baktığımızda elbette her şeye hazırlıklı olmak mümkün değil. Bu sorunlar çözüldükten sonra bile bir makine öğrenme modeli olması gerekenden farklı giriş verileriyle karşılaştığında sorun yaşanması çok da şaşırtıcı olmayacaktır. Burada dikkat çekilmesi gereken en önemli nokta aslında yapay zekâyla ne kadar iç içe olduğumuzun bir kez daha gözler önüne serilmiş olması. Otomatik sistemler, uygulamalardaki veya internet sitelerindeki algoritmalar hepsi insanlara hizmet edebilmek için geliştiriliyor. Geleceğin ve teknolojinin bize sunduğu yeniliklerin neredeyse tamamının kilit noktası “insan” ve bununla bağlantılı olarak yapay zekânın çalışma şeklindeki herhangi bir değişikliğin davranışlarımıza etki edebilecek kadar hassas olduğunun da farkına varıyoruz. Yani eğer yapacağımız ufak bir satın alma işlemi için bile bu makinelere güveneceksek, gerekli iyileştirmeleri yapmamız ve onlar konusunda daha hassas olmamız şart.

Kaynak: Futurism

Share:

administrator

Yıldız Teknik Üniversitesi Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği 4. sınıf öğrencisi olan Kardelen, yeni filmler ve müzikler keşfetmenin yanında teknolojik yenilikleri takip etmekten büyük keyif alıyor ve kendisine ilginç gelen şeyleri Gelecek Burada için yazıyor çiziyor, hatta bizzat Gelecek Burada'nın podcast yayınlarını yürütüyor.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir