Yapay zekâ (AI) kullanımı günlük yaşantımızda yer alan çeşitli faaliyetlere harcadığımız enerjiyi dengeleme, işlerimizi düzene koyma ve yaşam kalitemizi artırma motivasyonuyla geliştiriliyor. Bu tarz sistemler kavramları tanımlamak, tahminlerde bulunmak, kararlar vermek ve sonuçta pratik bir şekilde beklenen eylemleri gerçekleştirmek için programlanıyor. Tasarlanan programların verimliliği uygulamalar, kameralar ve sensörler tarafından elde edilebilen verilerin miktarına ve kalitesine bağlı olarak değişkenlik gösteriyor. 

Kentsel adı altına özel bir bağlama indirgersek, yapay zekâ kullanımına dayanan teknoloji, özellikle yoğun ve daha büyük çevresel ayak izleri olan şehirlerin yönetimini iyileştirmenin bir yolu olarak ele alınabilir. 

Kentsel sistemlerin yönetimini geliştirmeyi amaçlayan deneme aşamasında veya hâlihazırda kullanılmakta olan yapay zekâ sistemlerinin potansiyel uygulamalarını inceleyelim. 

Toplu Taşıma Rehberi Yapay Zekâ

Geleceğin kentsel ulaşım sistemlerinin inşaası planlanlanırken, toplu taşıma sektörünün yeni trendleri takip etmesi kritik önem taşıyor.

AB tarafından finanse edilen My-Trac projesi (TRAvel Companion), AI algoritmaları ve davranışsal aktarım analitiği gibi teknolojileri uygulayarak yolcu deneyimini geliştirecek yeni bir ulaşım uygulaması geliştirmeyi hedefliyor.

AI kullanımına dayalı uygulamalar tarafından elde edilen kullanıcı deneyimlerinin analizi, toplanabilir, saklanabilir ve birleştirilebilir.

Hava Analizi Yapabilen AI
hava sensörü
Arduino ile üretilmiş hava kalitesi sensörü. Fotoğraf: Ana Elisa Santana / Portal EBC

Bir girişim, yaşadığımız şehirlerde soluduğumuz havanın örneklerini yakalayarak soluduğumuz havanın kalitesini analiz edecek ve kamuoyuna raporlayacak bir sensör ağı oluşturuyor.

Arduino ile yapılan projenin prototipi, fosil yakıt parçacıklarının veya yangınların bir ölçümünü yapıyor. Bunun yanı sıra gerçek zamanlı olarak gün boyunca meydana gelen değişiklikleri rapor ediyor.

Kirlilik endikasyonlarına ek olarak, durum kontrolden çıkmadan önce yetkilileri yakındaki müdahale edilmesi gereken bir durum için uyarabiliyor. 

Sokaklar Yapay Zekâ ile Daha Güvenli

Malalai

Bu senaryoda, teknoloji acil durumlarda hayat kurtarabilecek bir araç olarak karşımıza çıkıyor.

Brezilya’da kullanılan Malalai, şehir üzerinden seyahat ederken kullanıcı tarafından planlanan rotanın güvenliğini analiz eden bir uygulama.

Sistem istediğiniz yol ile ilgili beş soruyu analiz ediyor:

  • Sokaklar yoğun mu?
  • Yakınlarda sabit polis merkezi var mı?
  • Kapıcı veya açık ticari kuruluşlara sahip binalar var mı?
  • Kamusal aydınlatma zayıf olduğu bölümler var mı?
  • Rota boyunca bildirilen taciz olaylarının sayısı nedir?

Kullanıcıların kendilerinden bilgi alan uygulamalar sayesinde yapay zekâ, bir rotanın özellikle ‘kadınlar’ için güvenli kabul edilip edilmediğini gösteriyor.

AI ile Daha Etkili Trafik Yönetimi

trafik yönetimi

Yapay zekâya dayalı trafik sistemleri, şehirlere transit güzergahların izlenmesi, veri analizi, trafik ışığı kontrolü ve kamera izleme gibi imkanların geliştirilmesi için fırsat sunuyor. Video sistemleri, trafik akışı kontrol cihazlarını etkinleştirmek ve geleceğe yönelik stratejileri analiz etmek için bu verileri kullanarak farklı ulaşım modellerinin geliştirilmesini, kaza tanımlamasını ve araçlar ile yayalar arasındaki ayrımı yapabilmeyi sağlıyor.

Yapay Zekâ Kaçakları Tespit Edebilir

su kaçağı

Borulardaki akış frekanslarını yakalayan ses sensörleri yardımıyla su kaçaklarının olduğu veya olabileceği noktalar tespit edilebiliyor. Elde edilen veriler, bulutta depolanan ve normal akışa sahip borulardan ve potansiyel sızıntıya sahip borulardan sesleri ayırt edebilen bir veritabanı ile kaydı analiz eden uygulama tarafından okunabiliyor.

Yapay Zekâ ile Çöp Toplama ve Geri Dönüşüm Yönetimi
malzeme ayıran robot
Geri dönüştürülebilir malzemeleri ayıran AMP Robot teknolojisi sistemi. The New York Times-Benjamin Rasmussen

Atık ürünlerin toplanması ve sınıflandırılmasında, yapay zekâ, seçici toplamayı optimize etmek, çalışanların yaralanma riskini azaltmak ve şehirlerin geri dönüşüm potansiyelini artırmak için kullanılabilir. Hem çöplüklerde hem de geri dönüşüm sürecinde kullanılan kameralar farklı malzemeleri tanımlayabiliyor ve geri dönüşüm için ayırabiliyor.

Gözetleme Sistemleri

Hükûmet şehir güvenliklerini sağlamak için gözetleme sistemleri kullanıyor. Bu gözetleme sistemleri her ne kadar güvenlik amaçlı kullanıldığı söylense de aynı zamanda kişilerin bilgilerini kayıt altında tutuyor. Yapay zekâ sistemleri aracılığıyla izlenen kişilerin tanımlanması kolaylaştığı için protesto ve eylemler gibi belirli olaylarda insanların kimliklerini tespit etme niyetiyle kullanılabiliyor. 

Yapay zekâ vatandaşların yaşam kalitesini artırmayı amaçlıyor

Akıllı şehir kavramıyla ilişkilendirdiğimiz yapay zekâ vatandaşların yaşam kalitesini artırmayı, kaynak ve hizmetlerde daha fazla verimlilik sağlamayı ve teknolojilerin kullanımını artırarak yönetim stratejilerini geliştirmeyi amaçlayan birtakım teori ve pratik uygulamalardan oluşuyor. Genellikle büyük veri, yapay zekâ, makine öğrenimi ve nesnelerin interneti (IoT, şeylerin İnterneti) gibi terimler bu uygulamalarla paralel olarak ilişkilendiriliyor.

Bu bağlamda yapay zekâ, kentsel sistemlerin iyileştirilmesi ve şehir yönetimi ile ilgili alanlarda birbiriyle bağlantılı olabilir. Ancak şehir sakinlerinin gerçek ihtiyaçlarını ve yapay zekânın kentsel koşulları iyileştirmek için nasıl kullanılabileceğinin de bilinmesi gerekiyor. Bunun yanı sıra insanların bu tarz sistemlere güvenebilmeleri ve olası hataları düzeltmek için gerekli adımları atabilmeleri için aktif katılıma hazır olması gerekiyor.

Kaynak: archdaily

Share:

administrator

96'da İstanbul'da doğdu, Marmara Üniversitesi Basım Teknolojileri bölümünde yüksek lisanına devam ederken İş Geliştirme alanında çalışıyor. Sonunda soru işareti olan her şeye ilgi duyarken geleceğin nerede olduğunu araştırıyor.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir