İnsanda kan hücreleri uzun kemiklerin medulla kısımlarında üretiliyor ve bununla birlikte birçok etken bu süreci bozup kemik iliğindeki bu üretimi yavaşlatıp durdurabiliyor. Lösemi gibi hastalıkların da dâhil olduğu kemik iliğinin iyi çalışmadığı bu hastalıklara da hematolojik hastalıklar diyoruz.

Tıp dünyası bu olumsuz tabloyu ortadan kaldırmak için bir takım çareler üretmek adına farklı yöntemler deniyor. Kemik iliği nakli de bunlardan biri. Fakat nakil süreci pek de kolay değil. Nakledilecek yeni kök hücrelere yer açmak için hastanın kök hücrelerinin temizlenmesi gerekiyor ve bu temizleme aşamasında hastalar maalesef radyasyona maruz kalıyor. Yapılan son çalışmalar ise radyasyonun bulantıdan kısırlığa kadar birçok yan etkisini ortaya koyuyor. Kemoterapi ve nakil sürecinin de kesin sonuçlar verememe gibi bir ihtimali var. Tüm bu ihtimalleri göz önünde bulundurarak yapılan çalışmalara bir yenisi daha eklendi; kemik hücreleri üreten implant

Kemik iliği naklindeki sorunları aşmak için bir implant tasarımı üzerine çalışan Kaliforniya Üniversitesi’nden Shyni Varghese ve arkadaşları, nakili doğrudan bu implanta yaparak kemik iliği ve kök hücrelere yer açmak için yapılan radyasyon ve kemoterapik tedaviyi ortadan kaldırmayı hedefliyor.

İmplant iki ana bölümden oluşuyor; dışta kemik benzeri yapı ve içte kemik iliği. Dış yapıda kalsiyum fosfat mineralleri alıcının hücrelerinin kemik üretimine katkı sağlayacak. İç matriks ise donör kemik iliği kök hücreleri için yuva vazifesi görecek.

Kemik iliği

Bilim adamlarının fareler üzerinde yaptığı deneyler olumlu sonuçlar vermeye başladı. İmplant, kemik benzeri yapıya dönüştü ve çalışan bir kemik iliği üretti. İmplantın oluşturduğu kan hücreleri, konağın kan hücrelerine entegre olup yaşamını sürdürdü. Ve 6 ayın sonunda hem bağış yapan canlının hem de konakçının kan hücreleri vücutta dolaşıyordu.

Araştırmayı yöneten Varghese:

‘’ Bu alıcı kişi için ek bir aksesuar. Kendi kemik dokularına ve gerek kalırsa kullanabilecekleri fazladan bir iliğe sahip oldular. Kemik için yedek bir pil bulundurmak gibi bir şey.’’

Fakat bu yöntem ne yazık ki kan kanserlerinde kullanılamayacak. Çünkü kanserlerde sorun ilik değil aşırı çoğalıp kemik iliğine hasar veren kanserli kan hücrelerinden kaynaklanmakta. Kanın ve kemik iliğinin bu ajanlardan arındırılması için yine radyasyon ve kemoterapi gibi tedavilere başvurulması gerekmektedir.

Her ne kadar kanser hücrelerinde kullanılamayacak olsa da kemik iliğinin vücut dışı bir odakta korunabilmesi fikri heyecan verici. Yine aynı metodla kemik iliği araştırmaları in vitro şartlarda yapılabilecek ve hastalıkları ekarte etmek için daha verimli çalışılabilecek.

Kaynak: New Scientist

Yazar: Semih Varnalı

 

Share:

administrator

Günümüzde gelişmesine tanık olduğumuz teknolojilerin gelecekteki kültürel çıktılarını araştırır; bilgi, deneyim ve ilham paylaşımı için çabalar.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir