Küresel bir salgınla başa çıkmak, milyonlarca insanın ruh sağlığını olumsuz etkiledi; mental olarak yordu ve yıprattı. Gelecek kaygısı, yakınlarının sağlık durumunu düşünme ve eski alışkanlıkların bir anda bırakılması bu olumsuz etkilerin başlıca sebepleri oldu. [tooltip tip=” Massachusetts Teknoloji Enstitüsü”]MIT[/tooltip] ve Harvard Üniversitesi araştırmacılarından oluşan bir ekip, insanların kaygılarını sosyal medyada kullandıkları dili analiz ederek ölçebileceklerini iddia ediyor.

Anksiyete tartışmaları arttı

Araştırmacılar, sosyal paylaşım sitesi olan Reddit’te kullanıcıların gönderdiği 800.000’den fazla metni analiz etmek için makine öğrenimini kullandı. İnsanların Covid-19 salgınının yayıldığı Ocak ayından Nisan ayına kadar paylaşım yaparken kullandıkları dilin tonunu ve içeriğindeki değişiklikleri inceleyen ekip, zihinsel sağlıkla ilgili konuşmalarda ve [tooltip tip=”anksiyete diğer adıyla kaygı bozukluğudur. Sürekli olarak gelecek hakkında düşünüp bir şeyler için kaygı ve endişe duymaya anksiyete denir.”]anksiyete[/tooltip] ya da intihar hakkındaki tartışmalarda genel bir artış olduğunu ortaya çıkardı. Harvard ve MIT’de Konuşma ve İşitme Biyobilim ve Teknolojisi Programı’nda yüksek lisans öğrencisi ve bu çalışmanın da baş yazarı olan Daniel Low, anksiyete konularında atılan toplam gönderi sayısının geçtiğimiz yıla kıyasla iki kat artış gösterdiğini açıkladı.

Analiz aynı zamanda halihazırda farklı akıl hastalıklarından muzdarip insanlar üzerinde değişen etkileri ortaya çıkardı. Araştırmacılar, bulguların psikiyatristlerle paylaşılarak zihinsel sağlığı zarar gören insanların daha iyi tedavi edilmesine yardımcı olabileceğini söylüyor.

Reddit forumları eşsiz bir kaynak

MIT’nin Elektrik Mühendisliği ve Bilgisayar Bilimleri Bölümünde eğitim almakta olan araştırmacılardan Daniel Low, Laurie Rumker ve Tanya Talkar, insanların nasıl konuştuğuna ve ne söylediklerine bağlı olarak zihinsel sağlık bozukluklarını tespit etmek için makine öğrenimini kullanma konusunda daha önce bazı araştırmalar yapmıştı. Covid-19 salgını başladıktan sonra, sınıf arkadaşı olan bu araştırmacılar farklı akıl hastalığı türlerine ayrılmış Reddit forumlarını analiz etmeye odaklandı. Low, Covid salgınının belirli toplulukları diğerlerinden daha fazla etkileyip etkilemediğini merak ettiklerini, Reddit forumlarının araştırmaları için gerçek zamanlı veri sağlayan eşsiz bir kaynak olduğunu dile getiren Low, toplumda anksiyete dalgası meydana gelirken hangi grubun nasıl etkilendiğini takip edebilmelerinin büyük bir fırsat olduğunu açıkladı.

Olumsuz kelime kullanımı giderek arttı

Araştırmacılar şizofreni, depresyon ve bipolar bozukluk dahil olmak üzere çeşitli akıl hastalıklarına adanmış 15 alt gruptan gönderileri analiz etti. Bu hastalıklar dışında kişisel finans, fitness ve ebeveynlik gibi özellikle zihinsel sağlıkla ilgili olmayan konulara ayrılmış birkaç grup da araştırmanın kaynakları arasındaydı. Çeşitli doğal dil işleme algoritmaları kullanan araştırmacılar, anksiyete, ölüm, izolasyon ve madde bağımlılığı gibi konularla ilişkili kelimelerin sıklığını ölçtü ve kullanılan dildeki benzerliklere göre gönderileri gruplandırdı. Bu yaklaşımlar, araştırmacıların pandeminin başlangıcından sonra her grubun gönderileri arasındaki benzerlikleri ve ayrıca gruplar arasındaki belirgin farklılıkları belirlemelerine olanak tanıdı.

Araştırmacılar, destek gruplarının çoğundaki kişilerin Mart ayında Covid-19 hakkında paylaşımlarda bulunmaya başladıklarını fakat sağlık kaygısına adanmış grupların Ocak ayında paylaşımlara başladığını fark etti. Ancak pandemi ilerledikçe diğer ruh sağlığı grupları kullanılan dil açısından sağlık anksiyetesi grubuna daha çok benzemeye başladı. Aynı zamanda, kişisel finansa adanmış grup, Ocak-Nisan 2020 arasında  anlamsal değişikliği bakımından en olumsuz seyri gösterdi; ekonomik stres ve olumsuz duygularla ilgili kelimelerin kullanımını önemli ölçüde artırdı.

Ayrıca, pandeminin erken dönemlerinde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ve yeme bozuklukları ile ilgili gruplar en olumsuz değişimi gösterdi. Araştırmacılar, sokağa çıkma yasakları nedeniyle olağan sosyal destek sistemleri olmadan, bu rahatsızlıklardan muzdarip insanların durumlarını yönetmekte daha çok zorlandıklarını varsayıyor. Bu gruplardaki insanların, karantina nedeniyle yemek yerken başkaları tarafından izlenmediği için haberlere aşırı odaklanma ve anoreksiya tipi davranışlara geri dönme eğiliminde oldukları tespit edildi.

İntihar gönderileri 2 kat arttı

Araştırmacılar, başka bir algoritma kullanarak gönderileri yalnızlık veya madde kullanımı gibi kümeler halinde grupladı ve ardından pandemi ilerledikçe bu grupların nasıl değiştiğini izledi. İntiharla ilgili gönderiler, pandemi öncesi düzeylere göre iki kattan fazla arttı ve pandemi sırasında intihar kümesiyle önemli ölçüde ilişkilendirilen gruplar, [tooltip tip=”Kişilik Bozukluğu, genç erişkinlik döneminde başlayan, kişilerle olan ilişkilerde, kendilik algısında ve duygulanımda tutarsızlıklar ve ani dürtüsel davranışlarla karakterize bir durumdur.”]borderline[/tooltip] kişilik bozukluğu ve travma sonrası stres bozukluğu için destek gruplarıydı.

Reddit’te Paylaşılan İntihar Gönderileri

Birçok sitede kullanılabilir

Araştırmacılar bu tür bir analizin ruh sağlığı uzmanlarına yalnızca Covid-19 salgını ile ilgili sınırlı bilgiler vermeyeceğini düşünüyor. Uygulama ayrıca tartışmalı seçimler veya doğal afetler gibi diğer stres faktörlerinin neden olduğu ruh sağlığındaki düşüşlerin belirlenmesine yardımcı olabilir. Ek olarak eğer analiz, Reddit veya diğer sosyal medya yayınlarına gerçek zamanlı olarak uygulanırsa, kullanıcılar farklı destek gruplarına veya devlet kurumları tarafından kurulmuş yardım hatlarına yönlendirebilir.

Araştırmacılar şimdi bu yaklaşımı Reddit ve diğer sosyal medya sitelerindeki yayınların ruh sağlığı bozukluklarını tespit etmek için kullanılıp kullanılamayacağını incelemek için uygulamayı planlıyor.

Erken teşhis

Eğer ekip Reddit’te başarı ile uyguladıkları bu analiz sistemini diğer popüler sosyal medya sitelerinde de kullanabilirse, kişilerin paylaştıkları Facebook gönderileri, tweetleri veya Youtube yorumları incelenerek akıl sağlıkları hakkında daha geniş ve doğru sonuçlara ulaşılabilir. Her hastalıkta olduğu gibi mental ve ruh sağlığı hastalıklarında da erken teşhiş çok önemli bir rol oynuyor. Bu yüzden akıl sağlığı tehlikede olan bireylerin önceden tespit edilmesi sayesinde onlarla iletişime geçilerek hastalıklarının tedavi edilmesi sağlanabilir. Doğal dil işleme yapay zekâları sürekli gelişiyor ve GPT-3 gibi algoritmalar ile insanların kullandığı dili analiz etmede her geçen gün daha da ustalaşıyor. Gelecekte yazdığımız kelimelerden veya kullandığımız bir noktalama işaretinden o anki hal ve tavrımızı analiz edecek yapay zekâlar yaratılabilir. Bu teknolojilerin gelişmesi ile birlikte anlık ruh halimize tepki verebilecek dijital terapistler hayatımıza girebilir. Peki siz gelecekte hayatınızda sizin ruh halinizi analiz edecek ve anlık olarak size psikoljik destek verebilecek dijital bir terapiste sahip olmak ister miydiniz?

Kaynak: TecTales

Share:

administrator

1997 İstanbul doğumlu olan Kemal Berk, İTÜ Ekonomi bölümünde eğitimini sürdürüyor. Estetik açlığını Avrupa Sineması ve Müziği ile doyurmaya çalışmasının yanı sıra felsefe, nöroloji, dinler tarihi ve iktisat konularında okumalar yapmayı seviyor. Öğrenmeye ve gelişmeye yönelik durdurulamaz bir arzuya sahip olması, onu üretken ve verimli olmak için teşvik ediyor.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir