İnsanoğlu olarak bir görüntüye baktığımızda farklı detaylarını, ne gördüğümüzü ve ne göremediğimizi otomatik olarak yorumlayabilir ve bunu açıklayabiliriz. Ancak bugün sahip olduğumuz yapay zeka örnekleri, görsele baktığında sadece bir kedi, bir köpek veya bir kuş olup olmadığını değerlendirebiliyor. Fotoğrafa bakarak eşcinsel olup olmadığını tahmin eden yapay zeka örneğinde olduğu gibi daha gelişmiş olan yapay zekâlar ise o kişiyi neden eşcinsel olarak yorumladığını bize ‘anlatmıyor’. Bu da yapay zekâları tam bir kara kutu olarak nitelememizi sağlıyor.

[tooltip tip=”Bir yapay zekâ geliştirilme aşamasında örnek görseller ile besleniyor. Eğer bir yapay zekânın kuşları öğrenmesini ve ayırt edebilmesini istiyorsak onu binlerce, milyonlarca kuş fotoğrafı ile besliyoruz. Daha sonra iki farklı kuş fotoğrafı verdiğimizde ikisinin aynı türde kuş olduğunu bize söylüyor ancak biz asla tam olarak yapay zekanın ne gördüğünü, nasıl bir korelasyon yakaladığını, tam olarak nelere dikkat ederek kendisini geliştirdiğini bilemiyoruz. Yani birisinin Ronaldo ve Messi’ye bakıp ikisi arasında %52 benzerlik var demesi gibi. %52 benzerlik var ama tam olarak hangi özellikleri benziyor? Neden %52? Hangi soruları sorarak bu cevaplara ulaştın? gibi soru işaretlerini gideremiyoruz. Bu, yapay zekâları anlama ve geliştirme konusunda önümüzde bir engel(di).”]kafa karışıklığı[/tooltip]

Duke Üniversitesi ve MIT’nin Lincoln Laboratuvarı’nın ortaklığıyla ortaya çıkan bir çalışmada geliştiriciler yapay zekâyı bu kez kuşları tespit etmesi yerine kuşlar arasındaki farkları tespit etmesi için eğitti. Dahası, yapay zekâ insanlara neden görseldeki kuşun belirli bir kuş türü olduğuna kanaat getirdiğini de basitçe açıklıyor.

Örnek vermek gerekirse; yukarıdaki görsele bakan yapay zekâ kanatları gördüğünde “red bellied woodpecker (kırmızı karınlı ağaçkakan) ya da red-cockaded woodpecker (kırmızı armalı ağaçkakan)” kuşu arasında kalıyor ancak kuşun kafasına baktığında “red bellied woodpecker” olduğuna kanaat getirebiliyor. Çünkü bu kanat özelliği iki farklı türde yer alırken kafasındaki detay ise sadece red bellied woodpecker türünde rastlanan bir özellik.

200 farklı kuş türünün 11.788 farklı fotoğrafı ile eğitilen yapay zekâ, kuş bilimcilerin ayırt etmekte zorlandığı kuş türlerini saniyeler içerisinde %84 doğruluk payı ile tespit edebiliyor ve daha da önemlisi bir makinenin beyni ile düşünebilmemizi sağlıyor.

Özetle, bu yapay zekâyı özel kılan şey kullanılan metodoloji, yapay zekânın eğitilme biçimi ve neden bu kanıya vardığını insanlara açıklaması. Kuş örneği verildiğinde bu tarz bir yapay zekânın değerini kavramak biraz zor olabilir ancak bu örneği hastanelere uygularsak biraz daha herkese hitap eden bir örnek yaratabiliriz. Bugün bazı hastanelerde doktorların kanser gibi hastalıkları tespit edebilmesine yardımcı olan yapay zekâlar bulunuyor ancak bu yapay zekâların “bu hasta x kanseri” dediğinde tam olarak neden bu teşhisi koyduğunu, yanılıp yanılmadığını anlamak doktorlar için zorlayıcı olabiliyor. Eğer bu yapay zekâ örneğini hastanelerde kullanırsak, “bu hasta x kanseri, çünkü y noktasında z detayına rastladım. Bu detay sadece x kanseri olan hastalarda görülüyor” gibi çıktılar ile doktorların işi daha da kolaylaşabilir.

Uygun veriler ve akıllıca bir etiketleme/ eğitme sayesinde yapay zekâlardan her konuda yararlanılabilir. Ancak kendi kendilerini eğitmeyi öğretip, bizi ele geçirmeye karar verdikleri günleri görecek miyiz, buna emin olmak bir hayli zor.

Kuşları tanımak konusunda yaşadığımız sorunları ve bir yapay zekâya neden ihtiyaç duyduğumuza dair bir ipucu niteliğinde bu içeriği de inceleyebilirsiniz.

[button color=”white” size=”normal” alignment=”center” rel=”follow” openin=”newwindow” url=”https://www.gelecekburada.net/cevrenizdeki-yasami-kesfedin-inaturalist/”]Çevrenizdeki Yaşamı Keşfedin: iNaturalist[/button]

Kaynak: MIT Technology Review

Share:

administrator

1997’de Nevşehir-Ortahisar’da doğdu. Marmara Üniversitesi’nde Basım Teknolojileri eğitimi görüyor. Gazeteciliğe ve doğru bilgi alma hakkına inanan Hasan, bir Onaran olarak sosyal inisiyatifin ve eğitimin gücüne inanıyor, geleceğin nerede olduğunu araştırıyor.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir