Kimi zaman bizi endişelendirse de geleceğe dair kehanetler okumayı kim sevmez ki? “Bizi neler bekliyor?” sorusunun onlarca farklı yoldan milyonlarca varyasyonla cevaplandırıldığı kehanetlerde bugün, teknoloji yazarı Beng Longstaff’ın öngörülerine göz atacağız.

İşte Longstaff’ın önümüzdeki 10 yıllık süreç için tahminleri:

1. Federe öğrenme daha önce erişemediğimiz hassas ve değerli bilgilere giden yolda bize ışık tutacak

Makine öğrenmesinin denetimli, denetimsiz, yarı denetimli ve pekiştirmeli olmak üzere 4 farklı tekniği olduğunu biliyoruz. Federe öğrenme kavramı ise 2016 yılında Google tarafından paylaşılan bir makaleyle hayatımıza girmiş oldu. Federe öğrenme bağımsız kaynaklardan gelen dağıtık verilerin anonim sunucular üzerinde tutularak algoritmanın eğitildiği bir makine öğrenmesi çeşididir.

 

Merkezi bir veri grubu üzerinde algoritmalar çalıştırılarak verilerden değer elde edilebilir. Fakat veri miktarı arttıkça verilerin merkezileştirilmesi de bir o kadar zorlaşır. IBM’nin insanlık tarihinde oluşturulan verilerin %90’ının son iki yılda üretildiğine dikkat çekmesiyle mevcut verileri merkezileştirmenin ne kadar zor hale geldiğini anlayabiliriz. Federe öğrenme burada insanlığın yardımına koşuyor.

Diğer tekniklerin aksine federe öğrenmede verileri algoritmaya göndermek yerine algoritma verilere gönderilir. Örneğin telefonunuzda mesaj yazarken bir sonraki kelimenin ne olabileceği hakkında 3 tane tahmin önünüze koyulur. Bu tahminler oluşturulurken makine öğrenmesinden yararlanılır. Gizlilik yasaları uygulamaların mesajlarınızı okumasına engel olduğu için de veriler yani mesajlarınız öğrenme algoritmalarına iletilemez. Bunun yerine modeli telefonunuzda eğitmek için algoritmalar cihazınıza gönderilir. En basit tabiriyle federe öğrenme böyle çalışmaktadır.

Örneğin sağlık alanı açısından bakarsak hasta gizliliği ön planda tutulduğundan tıbbi verileri hastanelerden elde etmek neredeyse imkansızdır. Longstaff’a göre 2023 yılına kadar tıbbi cihazlarda federe öğrenmenin kullanılacağı özel donanımlar yer almaya başlayacak. Veri almak yerine algoritma donanıma gönderildiği için herhangi bir gizlilik ihlali yaşanmadan tıbbi verilere erişilebilecek. Makine öğrenmesinin en yeni ve gözde çocuğu olan federe öğrenme sayesinde bürokrasinin kilit vurduğu çoğu önemli bilgiye erişmek oldukça kolaylaşacak gibi görünüyor.

2. Deepfake teknolojisi demokrasiyi etkileyecek ve içerikler için yayıncı sertifikası ihtiyacı doğacak

Deepfake‘ten önce Photoshop gördüğümüz tüm fotoğrafların gerçeğini sorgulamamıza neden oluyordu. Deepfake teknolojisinin hayatımıza girmesiyle beraber aynı sorunu videolarda da yaşamaya başladık. Politikacılardan beklenmedik cümleler duyduğunuzda veya tanıdık bir yüzü bir pornoda gördüğünüz zaman şaşırmayın! Deepfake’in yarattığı manipülasyon öyle etkili hale gelebiliyor ki seçim sonuçlarına kadar üzerimizde etkisini gösterdi.

Sahteciliğin bu kadar artış göstermesi yayıncıları orijinal dijital varlıklarının kayıtlarını tutmaya itecek gibi görünüyor. Longstaff’a göre 2024 yılına kadar içeriklerin orijinalliğini doğrulamak için sosyal medya platformlarına başvurulacak.

3. Milliyetçilik dünya çapında artacak ve internet küçük gruplara bölünecek

Küreselleşme tüketiciler ve büyük işletmeler için yarar sağlarken küçük işletmeler ve çalışanlar için ise tam tersini yapıyor. Sonuçta yerel ölçekli ekonomiler değer yaratırken, küresel ölçekli ekonomiler değer çıkarmayla sonuçlanıyor. Serbest ticaret anlaşmaları ve tüketicilerin ucuz ürünlere yönelik talebi aşağı doğru bir yarış yaratırken yerel işletmeler mega şirketlerle yarışamadı. Küreselleşmenin küçük işletmeler üzerindeki olumsuz etkisine ters etki olarak da milliyetçilik gözle görülür şekilde artış gösterdi.

Bu yazıyı 2019 senesinde yazan Longstaff o dönemki aktif protestoları şu şekilde sıralamış:

  • Fransa’da sarı yelekliler yakıt fiyatlarını protesto ediyor.
  • Hong Kong protestoları 204 gündür devam ediyor.
  • Lübnan’da da iki aydır protestolar devam ediyor ve protestocular mevcut başbakanın istifasını istiyor.
  • Irak’ta işsizlik, düşük ücretler ve yolsuzluklara karşı yapılan protestolarda 511 ölüm ve 21.000 yaralanma meydana geldi.
  • Şili nüfusunun % 5’i toplu taşıma ücretlerindeki artıştan kaynaklanan bir protestoya katıldı.
  • Hollanda’daki çiftçiler azot emisyonlarıyla ilgili yeni yasaları protesto ediyorlar.
  • Haiti artan yakıt fiyatlarına yanıt olarak protesto gösterileri düzenledi.
  • Kolombiya’da emeklilik kesintileri söylentileri nedeniyle protesto gösterileri düzenlendi.
  • Berlin’de traktörlerdeki 40.000 çiftçi tarım politikasındaki değişiklikleri protesto etti.
  • İran’da yakıt fiyatlarındaki artışların tetiklediği protestolar 45 gün sürdü.
  • Cezayir mevcut rejimi 317 gün protesto etti.

Kapitalizm için parlayan yıldız olan Amerika’da ise enflasyona alışan ortalama bir vatandaş için işler pek yolunda gitmiyor.

Tüm bu olumsuz gelişmeler ve rekabet ortamı vatandaşları haklı olarak korkutuyor ve devletlerinden onları bu yabancı rekabetten korumalarını bekliyorlar. Bu da milliyetçiliğin artışını tetikleyecektir. Aynı zamanda Rusya ve Çin’in kendi internetlerini kullanmaya başlayacağını belirten Longstaff bunun “Splinternet” akımının başlangıcı olacağını söylüyor.

Splinternet

4. E-spor alışılagelen spor faaliyetlerinden çok daha fazla ilgi görmeye başlayacak

“Biraz basketboluz, biraz NBA’iz, biraz da ESPN’yiz.”

-Netflix’in Explained E-Sports bölümünden

Geleneksel sporlarda maçtan sonra maça dair detaylar çok konuşulmaz, en azından oyuncular tarafından. Sadece maç bittikten sonra takım kaptanı veya bir kaç oyuncu maça dair kısa bir şekilde yorum yapar.

E-sporda ise tüm takım düzenli ve sürekli olarak yayındadır bu da hikayenin takip edilebilirliğini kolaylaştırıyor.

Ayrıca oyun şirketleri de daha eğlenceli ve ilgi çekici hale getirmek için oyun kurallarını kafalarına göre değiştirebiliyorlar. Henüz ana akım medyada popülerliğini tam olarak arttırabilmiş olmasa da e-sporun son yıllarda ne kadar değerli olduğunu parayı takip ederek görebiliriz.

Wimbledon Tekler Birincisi Ödülü 3 Milyon Dolar

Fortnite dünya kupası finallerini kazanan ödül 3 Milyon Dolar

Şirketlerin alınacak keyfi en üst seviyeye çıkarmak için yapacakları dizi film endüstrisini de içeriyor. Popüler dizilerin ardından gelen spin-offlar veya çok sevilen filmlerin yıllar sonra tekrardan çekiliyor olması insanların kendilerini ait hissettikleri evrenlerden kopamadıklarının en önemli göstergesi. Örneğin Game of Thrones’u izlediniz ve çok beğendiniz, peşinden çıkan ve her şeyi Tyrion Lannister’ın gözünden anlatan bir diziyi izlemek de size keyif verecektir. Bir de bunu oyun olarak oynadığınızı ve hayran olduğunuz karakterlerin bulunduğu evrene direkt olarak katkı yapabildiğinizi düşünün. Bu oyun endüstrisini pek çok şeyin önüne koyabilir.

5. Blockchain kurumsal olarak benimsenecek

Bitcoin’deki her 210.000 blokta “mining reward” yarıya indirilir, buna yarılanma denir. Longstaff şu ana kadar 2 kez yaşanan yarılanmanın üçüncüsünün 2020 ortalarında olacağını öngörüyor. Blockchain’in benimsenmesinin çoğu kurumsal tedarik zincirinde perde arkasında devam edeceğine inandığını da ekliyor.

 

Bitcoin para birimi olarak her ne kadar başarılı görülmese de mevcut para birimlerimize göre tam bir değer deposu olduğunu göz ardı etmemek gerek.

 

6. Otonom araçlar yeni iş alanları açacak

Otonom araçların yaygınlaşmasıyla nakliye masrafı giderek sıfıra yaklaşacak. Teslimat ücretinin ortadan kalkmasıyla da şu an bize çok uzak gelen ama gelecekte alışacağımız yeni iş alanları ortaya çıkacak.

-Mobil yiyecek hazırlama servisiyle beraber pizzanız yoldayken pişecek ve tam kapınıza geldiği zaman fırından çıkmış olacak. Böylece soğumadan tadını çıkarabileceksiniz.


– Öngörülü sipariş hizmeti sayesinde siparişten önce ürünün teslimatı sağlanabilecek.


– İşe gidip gelmek için mobil ofislerden yararlanılabilecek.

– Ev showroomlarının uygulanması teslimat kadar kolay hale gelecek.

Tam zamanında üretim prensipleri tam zamanında tüketime ve bu şekilde de kapitalizmin daha iyi bir şekilde işlemesine yol açacak.

7. Ülkelerin refah sistemleri zora girecek

Avustralya gibi ülkelerin refah sistemleri zora girecek. Günümüzde devletlerin maddi desteğine ihtiyaç duyan insan sayısı bu desteği verebilmek için vergi ödeyen insan sayısına göre büyük bir hızla artış gösteriyor.

Aşağıdaki rakamların tümü Avustralya Vergi Dairesi veya Avustralya İstatistik Bürosu’ndan alınmıştır.

– 2007–2008’de 13.123.478 kişi vergi ödedi.
– 2015-2016’da 13.508.101 kişi vergi ödedi.

Böylece fazladan 384.623 kişi vergi ödedi, ancak nüfus aynı dönemde 2.783.435 arttı. Başka bir deyişle, Avustralya’nın vergi ödeyen nüfusu %2.93 artarken, toplam nüfus %13.24 arttı. Avustralya’da işsiz insanlara iş ararken yardımcı olmak için yararlanılan Newstart adlı bir program var. Hükûmet Newstart’ın 90’lardan beri ciddi bir artış almaması nedeniyle sık sık eleştiriliyor.

2009’da Newstart’da 443.918 kişi varken 2014 yılında Newstart’a kayıtlı olan kişi sayısı 695.907. Yani Newstart’a kayıtlı kişi sayısı 5 sene içinde %56 artış gösterdi.

Ülkelerin nüfusları hızla artış gösteriyor fakat endüstri buna ayak uyduramadıkça ekonomik dengesizlikler ve zorlanma her geçen yıl daha da artacak gibi görünüyor.

8. Dijital para birimleri ve negatif faiz oranı Pandora’nın Kutusu’nu açacak

Uluslararası Para Fonu “Nakit Alım: Negatif Faiz Oranlarının Nasıl İşleneceği” başlıklı bir makale yayınladı.

“Nakitsiz bir dünyada faiz oranlarına daha düşük bir sınır yoktur. Merkez bankası ciddi bir durgunluğa karşı koymak için politika faizini yüzde 2’den yüzde 4’e indirebilir. Faiz indirimi banka mevduatına, kredilere ve tahvillere aktarılır. Nakit olmadan, mudiler banka ile paralarını korumak için negatif faiz oranını ödemek zorunda kalacak, bu da tüketim ve yatırımları daha cazip hale getirecektir. Bu borç vermeyi sarsacak, talebi artıracak ve ekonomiyi canlandıracaktır.
Bununla birlikte, nakit mevcut olduğunda, negatif bölgeye önemli ölçüde kesme oranları imkansız hale gelir. Nakit, banka mevduatları ile aynı satın alma gücüne sahiptir, ancak nominal faiz sıfırdır. Ayrıca, banka parası karşılığında sınırsız miktarda elde edilebilir. Bu nedenle, negatif faiz ödemek yerine, nakit sıfır faizle tutulur. Nakit sıfır faiz için ücretsiz bir seçenektir ve faiz oranı tabanı olarak işlev görür.”

– Uluslararası Para Fonu

Japonya, İsveç, Danimarka, İsviçre ve Avrupa Merkez Bankası’nın şu anda negatif faiz oranları var.Ayrıca aşağıdaki merkez bankaları egemen dijital para birimleri üzerinde aktif olarak çalışmaktadır:

Tayland Bankası
Marshall Adaları Bankası
Curacao Merkez Bankası ve Sint Maarten
Bahamalar Merkez Bankası
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
İran Merkez Bankası
Tunus Merkez Bankası
Uruguay Merkez Bankası
Venezuela Merkez Bankası
Batı Afrika Devletleri Merkez Bankası – Senegal
Doğu Karayipler Merkez Bankası
Avrupa Merkez Bankası
Singapur Para Otoritesi
Kamboçya Ulusal Bankası
Çin Halk Bankası
Suudi Arabistan Para Otoritesi
Sveriges Riksbank
Birleşik Arap Emirlikleri Merkez Bankası

9. Yeniden yaratılmış bir arama motoru

Daha iyi veriler daha iyi sonuçları getirir. Ama sırf arama sonuçlarınızın kalitesini arttırmak için büyük çaplı bir şirketin tüm verilerinize sahip olmasına izin verir miydiniz?

Federe öğrenme bize veri paylaşımını arttırırken gizliliği koruma noktasında büyük yarar sağlayacaktır. Google’dan en iyi 10 arama sonucunuzu almak yerine, yerel verilerinizden yararlanarak gerçek zamanlı 10.000 arama sonucuna erişebileceksiniz. Toplanan sonuçlar daha sonra kişisel verilerinize göre tekrar sıralanarak en uygun şekilde size ulaştırılacaktır. Tarama geçmişiniz ve işlem verileriniz ise sizin için kullanılan algoritmayı eğitmek için kullanılacaktır.

Kaynak: Ben Longstaff

Share:

administrator

Yıldız Teknik Üniversitesi Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği 4. sınıf öğrencisi olan Kardelen, yeni filmler ve müzikler keşfetmenin yanında teknolojik yenilikleri takip etmekten büyük keyif alıyor ve kendisine ilginç gelen şeyleri Gelecek Burada için yazıyor çiziyor, hatta bizzat Gelecek Burada'nın podcast yayınlarını yürütüyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.